نام‌های دیگر: چسب‌های قطره‌ای سیانواکریلات، سوپر چسب و چسب crazy، چسب فوری، چسب قوی (power glue)

 

سیانواکریلات چیست؟

به هر استر سیانواکریلیکی که به سرعت پخت شده و چسبی قوی تولید کند، سیانواکریلات گفته می‌شود. این مواد به عنوان یک چسب بسیار قوی بر روی سطوح فلزی، پلاستیکی و شیشه استفاده می‌شوند. همچنین به علت خاصیت چسبندگی بالای آن به پوست انسان، در جراحی‌ها جهت بستن زخم‌ها و در کفن و دفن برای بستن چشم‌ها و لب‌ها کاربرد دارد.

چسب‌های سیانواکریلات برای اولین بار در سال ۱۹۴۹ تولید شدند. فرمول شیمیایی آن‌ها عبارت است از CH۲=C(CN)CO۲R که R نشان دهنده‌ی یک گروه مولکولی آلی است. این ترکیبات با توجه به داشتن گروه‌های نیتریل (CN) و استر (RCOOR) بسیار قطبی بوده و در حضور رطوبت با سطوح به سرعت واکنش می‌دهد. زنجیر پلیمری سیانواکریلات یک رزین قوی و شیشه‌ای است که به طور بسیار موثری دو سطح مختلف را بهم هم متصل می‌کند. این چسب‌ها ۵ تا ۹۰ ثانیه زمان برای ثابت شدن و ۸ تا ۲۴ ساعت برای پخت کامل نیاز دارند..

 

مشخصات شیمیایی سیانواکریلات

فرمول شیمیایی

C۶H۷NO۲

نام IUPAC

ethyl 2-cyanoprop-2-enoate

نام‌های دیگر

Ethyl 2-cyanoacrylate, Cyacrine, Cyano-Veneer, epiglue, Ethyl cyanoacrylate, 2-Propenoic acid, 2-cyano-, ethyl ester, ethyl 2-cyanoprop-2-enoate

وزن مولکولی (g/mol)

۱۲۵.۱۳

چگالی (g/cm۳)

۱.۰۴

ظاهرمایع بیرنگ با بوی تند
دمای ذوب (oC)

-۲۰ _ -۲۵

دمای جوش (oC)

۵۵

دمای شعله (oC)

۷۵

فشار بخار (mm Hg)  در ۲۰ oC

۰.۳۱

کشش سطحی (dynes/cm)

۳۴.۳۲

ضریب شکست

۱.۴۳۹

حلالیتمحلول در متیل اتیل کتون (MEK)، تولوئن، استون، DMF و نیترومتان
دمای نگهداری (oC)

۲ – ۷

 

روش کار چسب سیانواکریلات

برخلاف چسب‌های مرسوم و معمولی که بر پایه آب هستند، چسب سیانواکریلات بر پایه رزین اکریلیک بوده و پایه آلی دارد. سیانواکریلات در سوپر چسب مهم‌ترین نقش را در ایجاد چسبندگی به سطوح مختلف از فلز گرفته تا پوست انسان، بازی می‌کند.

همچنین چسب سیانواکریلات با چسب‌های مرسوم در شرایط ایجاد پیوند و چسبندگی تفاوت دارد. چسب‌های سیانواکریلات تنها در حضور رطوبت روی سطح عمل کرده و پیوند تشکیل می‌دهد. بنابراین اگر سطح کاملاً خشک باشد، چسب سیانواکریلات عمل نمی‌کند.

درواقع رطوبت شروع کننده واکنش پخت چسب سیانواکریلات می‌باشد و این واکنش گرمازا بوده و بسیار سریع رخ می‌دهد و دو سطح را به هم متصل می‌کند. در صورتی که چسب‌های عادی از طریق تبخیر حلال درون سیستمشان خشک و پخت می‌شوند. به طور کلی برای تسهیل در پخت چسب‌ها از عواملی مانند تابش اشعه، حرارت، رطوبت و اشعه فرابنفش استفاده می‌شود. دارا بودن مکانیزم پخت در حضور رطوبت باعث می‌شود که بتوان از چسب سیانواکریلات برای اتصال سطوح بسیار متنوع و مختلفی استفاده کرد.

 

مشکلات محتمل چسب سیانواکریلات

مانند هر محصولی چسب‌های سیانواکریلات نیز مشکلات و معایبی دارند که باید با توجه به آنها برای کاربرد موردنظرمان این چسب را انتخاب کنیم. یکی از مشکلات عمده آن عدم تشکیل پیوند یکنواخت و کامل بین چسب و سطح می‌باشد که به علت عدم حضور رطوبت در آن نقطه اتفاق می‌افتد.

این مشکل می‌تواند با ایجاد یک لایه نازک آب بر روی سطح قبل از اعمال چسب رفع شود. اگرچه این روش برای همه مواد قابل استفاده نیست مانند پلاستیک‌های مقاوم به حرارت که مولکول‌های آب را دفع می‌کنند زیرا آب گریز هستند. در اینجا از چسب‌های اپوکسی رزین به جای چسب سیانواکریلات استفاده می‌شود.

مشکل دیگر این چسب‌ها ایجاد چسبندگی با سطوح دیگر مانند پوست انسان در زمان کار با آنهاست. این اتفاق بسیار محتمل است زیرا پوست انسان دائماً حاوی یک لایه رطوبت بوده و محیط مناسب پخت چسب سیانواکریلات را فراهم می‌کند.

برای حل این مشکل می‌توان از استون، حلال لاک ناخن، استفاده کرد زیرا باعث انحلال و شکسته شدن باندهای چسب سیانواکریلات شده و آن را از سطح پاک می‌کند.

آخرین مشکل چسب‌های سیانواکریلات عمر نگه‌داری کوتاه آنهاست زیرا بسیار سریع در حضور رطوبت پخت شده و پیوندهای قوی ای ایجاد می‌کنند. به همین علت عمر متوسط این چسب‌ها از زمان تولید کارخانه ۱ سال و از زمان اولین استفاده ۱ ماه است.

Click to rate this post!
[Total: ۲ Average: ۵]