نام‌های دیگر: NBR، لاستیک Buna-N، لاستیک نیتریل بوتادی‌ان، perbunan، nipol، krynac، europen

لاستیک NBR چیست؟

لاستیک نیتریل یک الاستومر کوپلیمری سنتزی است که از طریق کوپلیمریزاسیون امولسیونی مونومر آکریلونیتریل و بوتادی‌ان در حضور رادیکال‌های آزاد تولید می‌شود. لاستیک نیتریل دو نوع داغ و سرد دارد که نام‌گذاری آن‌ها با توجه به دمای پلیمریزاسیون انجام گرفته است. لاستیک نیتریل با وجود حضور آکریلونیتریل در ساختارش سمی نیست زیرا این ماده حتی در آب هم یونیزه نشده و یون سیانید تولید نمی‌کند.

زیرا آکریلونیتریل یک نوع سیانید است که سمی کشنده می‌باشد. در واقع مولکول‌های لاستیک نیتریل بدون تجزیه شدن در آب حل می‌شوند. در فرآیند تولید لاستیک نیتریل، با توجه به خواص مورد انتظار لاستیک مقدار بخش آکریلونیتریل لاستیک از ۱۵ تا ۵۰ % انتخاب می‌شود.

گریدهای مختلف لاستیک نیتریل عبارت است از:

  • High نیتریل: بیشتر از ۴۵ % نیتریل
  • Medium نیتریل: ۳۰ تا ۴۵ % نیتریل
  • Low نیتریل: کمتر از ۳۰ % نیتریل

در بیشتر کاربردها گرید مدیوم مناسب است. انتخاب گرید لاستیک نیتریل باید با توجه به خواص مورد انتظار مانند مقاومت به روغن و انعطاف پذیری آن انجام گیرد.

خواص لاستیک نیتریل

لاستیک نیتریل بیشتر به دلیل مقاومت به روغن بسیار خوبش معروف است. همچنین پلیمری چقرمه و مقاوم به حرارت می‌باشد. مقدار مقاومت به روغن لاستیک نیتریل تحت تاثیر مقدار بخش آکریلونیتریلی ساختار است. هر چه مقدار آکریلونیتریل بیشتر باشد مقاومت لاستیک در برابر تورم در اثر روغن و استحکام افزایش و نفوذپذیری در برابر گازها کاهش می‌یابد. از طرف دیگر کاهش مقدار آکریلونیتریل باعث افزایش انعطاف پذیری در دمای پایین می‌گردد. لاستیک نیتریل با درصد آکریلونیتریل کم به پلیمری مقاوم در برابر حرارت، مستحکم و مرتجع شناخته می‌شود.

لاستیک نیتریل عموماً در محدوده‌ی دمایی – ۴۰ تا ۱۱۰ درجه سانتیگراد کاربرد دارد. این لاستیک ۳ برابر مقاوم‌تر از لاستیک طبیعی در برابر سوراخ شدن بوده و در برابر برش، سایش، پارگی، مواد خورنده و هیدروکربن‌های آلیفاتیک نیز مقاوم است. اما انعطاف پذیری کمتری نسبت به لاستیک طبیعی دارد. لاستیک نیتریل از الاستومرهای فلوئوری ارزان‌تر می‌باشد. نیتریل هیدروژن دار شده مقاوم به حرارت و اکسیداسیون و منعطف در دمای پایین است.

از طرفی لاستیک نیتریل در شرایط خارجی و در تماس با هوا محدودیت دارد و نسبت به بعضی مواد شیمیایی حساس است. این لاستیک در برابر اوزون، نور و آب و هوا واکنش داده و مقاومت به شعله بسیار کمی دارد. همچنین لاستیک نیتریل در تماس با نیتریک اسید و اکسید کننده‌ها آتش می‌گیرد و نمی‌توان از آن‌ها در تماس با هیدروکربن‌های کلرینه شده یا حلال‌های قطبی استفاده کرد. به جهت بهبود خواص فیزیکی و مقاومت حرارتی، لاستیک نیتریل کربوکسیله (XNBR) می‌گردد.

 

مشخصات شیمیایی لاستیک نیتریل

فرمول شیمیایی

(C۴H۶)n-(C۳H۳N)m

نام IUPAC

poly (acrylonitrile butadiene)

نام‌های دیگر

nitrile butadiene rubber, NBR, Buna-N, acrylonitrile butadiene rubber, perbunan, nipol, krynac, europen

چگالی (Mg/m۳)

۰.۹۷

حلالیتمحلول در اتیل استات، بوتانون، تولوئن، سیکلوهگزانون، کتون‌ها، استات استرها و حلال‌های آلی کلرینه شده
سختی

۳۰ – ۹۰ shore A

دمای انتقال شیشه‌ای Tg (oC)

-۳۸

قدرت کششی (MPa)

۶.۸۹ – ۲۴.۱

میزان کشیدگی در شکست (%)

Elongation at break

۴۰۰ – ۶۰۰ %

کاربرد لاستیک نیتریل

لاستیک نیتریل معمولاً در جاهایی که به مقاومت در برابر روغن، عملکرد در دمای خیلی پایین و محافظت شخصی نیاز است، کاربرد دارد. مقاومت به روغن داغ لاستیک نیتریل باعث گسترش استفاده‌ی آن در صنایع خودرو و تولید واشرها، درزگیرهای روغن، o-ringها، شیلنگ‌های سوخت و دیگر قطعات می‌شود. همچنین از آن در تولید غلطک‌ها در صنعت چاپ استفاده می‌شود.

Click to rate this post!
[Total: ۱ Average: ۵]